Gezicht en verhaal bij graven bevrijders

Wie op 4 en 5 mei de Britse oorlogsbegraafplaats aan de Vierlingsbeekseweg in Overloon bezoekt, ziet meer dan rijen witte stenen. Bij honderden graven staan die dagen portretfoto’s. Jongensgezichten, vaak nauwelijks ouder dan twintig. Het zijn de mannen die in het najaar van 1944 sneuvelden bij de bevrijding van de regio – en die dankzij een lokaal initiatief opnieuw een naam, een gezicht en een verhaal 
krijgen.

De fotobordjes zijn geplaatst door Stichting Overloon War Chronicles. De stichting wil de anonieme afstand van de geschiedenis verkleinen door de persoonlijke verhalen van de gesneuvelden zichtbaar te maken. ‘Het zijn geen nummers of namen in steen’, is de gedachte achter het project, ‘maar mensen met een leven dat abrupt werd afgebroken’.

De begraafplaats telt 281 graven: 265 soldaten en 14 vliegeniers van het Britse Gemenebest, plus één Nederlander. De meesten kwamen om tijdens de hevige gevechten in oktober en november 1944, toen Britse troepen het gebied ten zuiden en westen van de Maas bevrijdden. De begraafplaats wordt onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission, die wereldwijd meer dan 23.000 militaire begraafplaatsen beheert.

Wat Overloon War Chronicles toevoegt, is het persoonlijke perspectief. Inmiddels zijn van 224 van de 281 militairen portretfoto’s teruggevonden. Daarnaast publiceerde de stichting al ruim 240 biografieën, waarin familiegeschiedenis, afkomst en de laatste dagen van de soldaten worden beschreven. Op 4 en 5 mei worden de foto’s bij de bijbehorende graven geplaatst, zodat bezoekers letterlijk oog in oog staan met de geschiedenis.

Opvallend is ook de betrokkenheid uit de regio: alle 281 graven zijn geadopteerd door particulieren, bedrijven en organisaties. Die verbondenheid zorgt ervoor dat de herinnering levend blijft, ook buiten de jaarlijkse herdenkingsmomenten. Er is op 4 en 5 mei geen officiële plechtigheid in Overloon. De bevrijding van het dorp wordt elk jaar op 14 oktober herdacht. Juist daarom kiest de stichting bewust voor een open en persoonlijk karakter: iedereen is welkom om in stilte langs de graven te lopen en stil te staan bij de verhalen achter de stenen.

De begraafplaats is vrij toegankelijk; de fotobordjes zijn beide dagen de hele dag te zien. Wie langsloopt, ziet geen anonieme rijen meer, maar gezichten – en daarmee levens die niet vergeten mogen worden.