Anny en Ton zetten zich in voor betere dorpsommetjes: ‘Een wandeling verbindt mensen én maakt gezonder’
VierlingsbeekEen dagelijks ommetje lijkt misschien iets kleins, maar volgens Anny Wijnhoven (68) en Ton van den Berg (73) kan het een groot verschil maken. Niet alleen voor de gezondheid, maar ook voor de leefbaarheid en de sociale samenhang in een dorp. Daarom zetten zij zich met veel enthousiasme als vrijwilligers in voor het project Dorpsommetjes Vierlingsbeek en Groeningen.
Dit initiatief maakt deel uit van het project Leefomgeving Afferden en Vierlingsbeek, dat valt onder het transformatieplan IZA van MooiMaasvallei: samen werken aan een vitale regio, waarin inwoners langer gezond en prettig kunnen leven.
“Uit onderzoek is bekend dat een wandelvriendelijke omgeving een positief effect heeft op de gezondheid van mensen”, weet Anny. “Hoe makkelijker en aantrekkelijker het is om te wandelen, hoe vaker mensen dat ook doen.”
In 2024 werd via een enquête onder inwoners van Vierlingsbeek en Groeningen onderzocht waar de wandelroutes verbeterd kunnen worden. Bewoners konden aangeven welke plekken lastig toegankelijk zijn of waar kleine aanpassingen het wandelen prettiger zouden maken. “Dat kan iets heel eenvoudigs zijn”, legt Ton uit. “Een bankje, een hekje, een bruggetje of het verwijderen van prikkeldraad. Soms zijn kleine ingrepen al voldoende om een route veel aantrekkelijker te maken.”
Het onderzoek leverde een top drie van verbeterpunten op. Daaruit werd uiteindelijk het zogenoemde Ezelsbruggetje, onderdeel van een populaire wandelroute én van het Pieterpad, gekozen als projectlocatie.
Vijf groepen tweedejaarsstudenten van de HAN in Nijmegen gingen de afgelopen jaren met de opdracht aan de slag. Anny en Ton begeleidden hen gedurende telkens een half jaar. “Elke twee weken kwamen ze naar Vitaliteitscentrum Brabant voor overleg”, vertelt Anny. “Het was ontzettend leuk om te doen. Je blijft er zelf ook jong van en het is mooi om te zien hoe iedere groep weer met nieuwe ideeën komt en zich ontwikkelt.”
De studenten onderzochten hoe de route veiliger én toegankelijker kan worden, ook voor mensen in een rolstoel. Hun eindvoorstel is om het huidige wandelpad te vervangen door een vlonderpad dat iets wordt verlegd. Daarnaast adviseren zij de huidige brugconstructie te vervangen door een brug met meerdere plateaus, zodat ook mensen met een mobiliteitsbeperking de route kunnen gebruiken. “Het huidige pad loopt bij hoogwater onder water en naast het pad staat bovendien een boom die dreigt om te vallen”, vertelt Annie. “Verplaatsen is daarom de beste oplossing.”
Tijdens de eindpresentatie waren onder meer vertegenwoordigers van de gemeente, Staatsbosbeheer, de dorpsraad, het Pieterpad en andere betrokken organisaties aanwezig. “De studenten kregen best pittige en kritische vragen, bijvoorbeeld vanuit de gemeente over de financiering, maar ze stonden hun mannetje”, vervolgt Ton. “De presentatie werd afgesloten met een wandeling naar het Ezelsbruggetje om de situatie ter plekke te bekijken.”
Anny knikt: “Dat werkte veel beter dan alleen praten over een kaart. Bovendien zagen ze meteen hoe mooi de omgeving eigenlijk is. Daarna werd ook de gemeente enthousiast. Nu is het vooral belangrijk dat het plan ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd.”
Voor Anny en Ton gaat het project over veel meer dan alleen betere wandelpaden. Beiden wandelen zelf graag en ervaren dagelijks de voordelen. “Ik ga graag de natuur in”, vertelt Ton. “Je krijgt nieuwe energie, minder stress en vaak ook weer nieuwe ideeën. In het groen voel je je gewoon beter.” Anny sluit zich daarbij aan. Zij is net als Ton een groot voorstander van het gedachtegoed van Positieve Gezondheid, waarbij niet ziekte centraal staat, maar de veerkracht en kwaliteit van leven. “Wandelen is misschien wel de meest laagdrempelige manier om gezond te blijven. Je hoeft geen dure sport te beoefenen. Een dagelijks blokje is goed voor je conditie. Tegelijkertijd zorgt wandelen voor ontspanning en een betere stemming.”
Volgens beide vrijwilligers dragen dorpsommetjes niet alleen bij aan een gezonde leefstijl, maar ook aan de onderlinge verbondenheid in een dorp. “Tijdens een wandeling kom je geregeld dorpsgenoten tegen”, vertelt Ton. “Je maakt een praatje, leert elkaar kennen en kijkt makkelijker naar elkaar om. Dat versterkt de sociale samenhang.”
Ook buiten het project zetten beiden zich als vrijwilliger in voor hun omgeving. Zo is Anny actief binnen een voorzorgcirkel, waarin buurtbewoners elkaar ondersteunen voordat professionele zorg nodig is. “Het is mooi als mensen naar elkaar omkijken”, vindt ze. “Juist de kleine dingen maken vaak het verschil.”
Ton hoopt dat het project een vervolg krijgt. “We hebben inmiddels meer knelpunten in beeld dan alleen het Ezelsbruggetje. Het zou mooi zijn als we daar samen verder mee aan de slag kunnen.”
Ook de samenwerking smaakt volgens hem naar meer. Lachend voegt hij toe: “Anny en ik kenden elkaar vóór dit project niet, maar we vullen elkaar goed aan en hebben veel plezier in de begeleiding van de studenten. Het zou jammer zijn als dat hiermee ook stopt.”
