Margriet Verheijen: ‘Het dorp maken we samen’
VierlingsbeekWie Margriet Verheijen-Frederix (75) ontmoet, merkt het al snel. Ze is iemand die niet afwacht, maar aanpakt. Niet iemand die vraagt waarom iets niet kan, maar hoe het wél kan. Dat optimisme loopt als een rode draad door haar leven: van haar jeugd in een boerengezin met veertien kinderen in Afferden tot haar jarenlange inzet voor Vierlingsbeek, waar ze uitgroeide tot een van de stille krachten achter talloze initiatieven die het dorp sterker maken.
“Niet negatief doen, maar alles vanuit een positief oogpunt zien”, zegt ze. “En jezelf blijven ontwikkelen. Met mijn 75 jaar ben ik nog altijd niet uitgeleerd.”
Ze werd geboren in het ziekenhuis in Venlo als achtste van veertien kinderen: zeven meisjes en zeven jongens. Het gezin Frederix woonde in Afferden. Vader Frits runde een gemengd boerenbedrijf met akkerbouw, koeien, kippen en varkens. Moeder Drika hield het huishouden draaiende. In een gezin van die omvang was stilzitten geen optie. “Er was altijd wel iets te doen. Als kinderen moesten we onze handen laten wapperen. De jongens vooral op de boerderij, de meisjes in de huishouding.” Lachend voegt ze eraan toe: “Ik kan me nog goed herinneren dat ik op een dag 81 paar schoenen heb gepoetst.”
Het grote gezin vormde haar. Niet alleen door het harde werken, maar vooral door de vanzelfsprekendheid waarmee iedereen elkaar hielp. “In een groot gezin moet je elkaar ook helpen. Iedereen stond altijd voor elkaar en een ander klaar. Ook mijn broers en zussen zijn allemaal erg sociaal-maatschappelijk betrokken geweest. We hebben dat met de paplepel ingegeven gekregen.” Die vanzelfsprekende zorg voor elkaar loopt als een levenslange rode draad door haar bestaan. Tijdens een zondagse dansavond in Meerlo ontmoette ze Geert uit Vierlingsbeek. De Maas scheidde hun dorpen letterlijk – Afferden op de rechteroever, Vierlingsbeek op de linker – maar bleek geen enkele belemmering. Integendeel. Met een glimlach zegt ze: “Bijzonder dat het project MooiMaasvallei nu juist ook in deze dorpen loopt. Dat zorgt opnieuw voor verbinding tussen de twee dorpen.”
Samen kregen ze twee zoons. Bart woont met zijn vrouw en hun twee kinderen in Amsterdam, Frits met zijn vrouw in Antwerpen. “We hebben twee kinderen die heel goed voor zichzelf kunnen zorgen. Even op bezoek gaan is niet aan de orde, maar samen op vakantie gaan en samen vieren doen we verschillende keren per jaar. Wij zijn er voor elkaar, maar wel op afstand.”
Na haar opleiding koos Margriet voor het onderwijs. Het werd geen baan, maar een roeping. Zesenveertig jaar werkte ze in vrijwel alle onderdelen van het basisonderwijs. Ze stond voor verschillende groepen, ondersteunde leerlingen en collega’s, verrichtte administratieve werkzaamheden en gaf tien jaar leiding als directeur van de basisschool in Vortum-Mullem. Toen ze op 19 juli 2016 officieel afscheid nam, leek haar pensioen begonnen. Maar helemaal stoppen deed ze nooit. Ook daarna bleef ze deel uitmaken van de vervangerspool. Zelfs het afgelopen halfjaar stond ze op woensdagen nog voor de jongste groepen op basisschool Laurentiushof. “Daar ligt mijn hart. Jonge kinderen houden je scherp, flexibel en jong van geest. Ze dwingen je om actief te blijven, in het moment te leven en mee te gaan met de nieuwste belevingswerelden.”
Wie Vierlingsbeek kent, kent vaak ook Margriet. In 2013 werd ze benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau, als erkenning voor haar jarenlange inzet voor Vierlingsbeek en omgeving. Zo zette zij zich in voor onder meer het jaarlijkse Sinterklaasfeest en Koninginnedag in haar woonplaats en de stichting Welzijn Ouderen Boxmeer, die de belangen behartigt van alle 60-plussers in de regio Boxmeer. Nog altijd is ze actief voor korfbalvereniging DES, voetbalclub Volharding – waar ze betrokken is bij de Kangoeroeclub – haar buurt, Bibliobeek, het domein Gezondheid & Zorg van leefbaarheidsinitiatief VIVA , Joffershof en tal van andere activiteiten. Daarnaast sport ze dagelijks. “Ik doe aan wandelvoetbal, wandelkorfbal, badminton voor 50-plussers, yoga en blijf bewust in beweging. En minimaal een dagdeel per week bridge ik. Wat je kunt doen, moet je doen.”
Toch spreekt ze liever over anderen dan over zichzelf. Als coördinator van de Hulpdienst Vierlingsbeek-Groeningen – voortgekomen uit de werkgroep Zorg nú voor later en inmiddels onderdeel van VIVA – koppelt ze hulpvragen aan vrijwilligers. Dat kan gaan om vervoer, boodschappen, een klusje in huis, tuinonderhoud, een wandeling met een dorpsgenoot of ondersteuning van mantelzorgers. Daarnaast is ze ‘reservevrijwilliger’ bij de Huiskamer, de wekelijkse ontmoetingsmiddag, en betrokken bij de VIVA Eetkamer. “Ik hou ervan om dingen te regelen en mensen te helpen. Dat geeft jezelf ook veel voldoening. Betekenisvol contact met medemensen is een van de belangrijkste sleutels tot een gelukkig leven.”
Die overtuiging klinkt ook door in haar betrokkenheid bij Samen Wijs, een initiatief binnen MooiMaasvallei waarin inwoners en zorgprofessionals samen nadenken over een gezondere en sterkere gemeenschap. Ze kijkt daarbij verder dan de zorg alleen. “Ik verbaas me erover hoe we ons zorgsysteem hebben ingericht. Vol onbedoelde drempels en hokjesdenken binnen instanties en verzekeraars, terwijl je volgens mij veel meer de kracht van de gemeenschap moet gebruiken. Korte lijnen, er zijn voor elkaar, samenwerken, signaleren en aanpakken.” Na een korte stilte voegt ze eraan toe: “Ik probeer zonder zorgbril te kijken: uitgaan van wat een cliënt of patiënt nodig heeft, en niet alleen van protocollen, kosten of bestaande structuren.” Dan volgt een glimlach. “Misschien denk ik er te simpel over.”
Ze hoopt dat de gesprekken uiteindelijk leiden tot eenvoudige oplossingen die blijvend zijn. “Je ziet te vaak dat als het geld op is, projecten ook stoppen. Echte verbinding krijg je pas als processen menselijker, begrijpelijker en laagdrempeliger worden.” Daarom ziet ze ook veel in de opkomst van voorzorgcirkels, waarin buurtbewoners elkaar ondersteunen voordat professionele zorg nodig is. “Ik ben blij met de groei van voorzorgcirkels, in totaal zijn er nu twaalf in Vierlingsbeek. Het is fijn dat we als inwoners in Vierlingsbeek en Groeningen er voor elkaar willen zijn en ik hoop dat de verbinders elkaar ook kunnen vinden als er in hun buurt geen match gevonden wordt tussen aanbieders en de aanvrager van hulp. Zodat die vraag wel beantwoord kan worden.”
Een ander onderwerp dat haar raakt, is hulp durven vragen. “Dat voelt vaak kwetsbaar. Je kunt iets niet zelf en bent afhankelijk van een ander. Maar hulp vragen levert ook iets op. Je komt zelf verder, iemand anders vindt het fijn om hulp te geven. Als genoeg mensen zich veilig voelen om hulp te vragen, weten we beter wat er speelt. Dan kunnen we als gemeenschap beter organiseren wat nodig is.” Het zijn uitspraken die passen bij iemand die haar leven lang heeft ervaren dat sterke gemeenschappen beginnen met gewone mensen die naar elkaar omkijken.
Ook over de jeugd blijft ze optimistisch. “Ik ben niet negatief over de huidige jeugd. Als je ziet wat er allemaal wordt georganiseerd in Vierlingsbeek, ook door jongeren, daar heb ik bewondering voor. Je moet ze vertrouwen geven en de kans geven.” Zelf kijkt ze liever vooruit dan achterom. Ze gelooft dat geluk vooral schuilt in betekenisvolle relaties. “Gelukkig word je niet van geld, status of materiële dingen, maar door de kwaliteit van de banden die je met andere mensen hebt. Ik geniet van de dingen die ik heb en ben niet jaloers op de dingen die ik niet heb.”
Misschien vat één zin haar leven nog het best samen. Geen slogan, maar een overtuiging die al begon in het drukke boerengezin in Afferden en nog iedere dag zichtbaar is in Vierlingsbeek: “Het dorp maken we samen.”
Voor Margriet Verheijen is dat geen mooie gedachte voor op een spandoek. Het is een manier van leven.
